روشهای ایجاد و افزایش درآمد های پایداردر شهرداری ها

تهیه و تنظیم :هادی زهره وند

امروزه شهرداریها به دلیل افزایش انتظارات شهروندان و محدودیت منابع مالی، از لحاظ مدیریتی با شرایط جدید و پیچیده ای روبرو هستند و برای مقابله با این شرایط نیاز به استفاده از روشهای نوین مدیریتی ،هماهنگی و بلند مدت نگری در برنامه ها افزایش یافته است. در دنیای امروز شهرداري به عنوان بازوی اصلی مدیریت شهری که مي بايست فعاليتهاي عمراني و خدماتي را انجام دهد، شناخته  میشود. بر همین اساس و به منظور اجرای مدیریت علمی و کاربردی و برای دستیابی به مدیریت شهری توانمند ،به منابع مالی پایدار نیازمی باشد. اما تحصیل منابع درآمد پایدار، عنصراصلی و کاربردی در جهت پیش برد اهداف است که فقدان آن عملکرد مدیریت شهری را به شدت تحت تأثیر منفی قرار میدهد؛ چرا که حل بسیاری از مسائل شهری در گرو تأمین اعتبارات و بودجه لازم نیز می باشد. درنتیجه یکی از مسائل اساسی در حوزه مدیریت شهری؛ تأمین منابع مالی با استفاده از ،توسعه وبرنامه ریزی و تقویت فرایند تصمیم گیری نوین در شهرداریها میباشد تا بتوان امکان تدوین و اجرای استراتژیهای فعال در مقابله با شرایط متغیر شهری را با استفاده از درآمد های پایدارفراهم نمود. شهرداري موسسه اي مدني و برخاسته از مردم است که وظيفه فعاليت به سمت توسعه پايدار شهري و توسعه انساني را نیز بر عهده دارد. به همين دليل است که شهرداري ها بايد در کنار فعاليتهاي سنتي و مرسوم خود به فعاليتهاي فرهنگي، بهزيستي و زيست محيطي بپردازند. در کشور ايران، شهرداري به عنوان نهاد محلي و برخاسته از متن مردم منطقه، متولي اصلي اداره امور خدماتي، عمراني و نوسازي شهري، ناچار است در قبال ايفاي وظايف قانوني خود، به دليل عدم وابستگي مالي به دولت و بودجه عمومي، به طرق مختلف و بر پايه قانون، عوايدي را کسب و به مصرف امور مورد نظر برساند. اين در حالي است که اين نهاد در عين استقلال مالي از لحاظ سيستم نظارتي، در وضعيت بينابيني قرار داردو از استقلال کافي برخوردار نيست. موضوع درآمدهاي شهرداري مقوله بسيار مهمي است چرا که اگر شهرداري درآمد داشته باشد خدمات بهتري مي تواند ارايه دهد. تاقبل ازسياست خودکفايي شهرداري هادر ايران مندرج درقانون بودجه سال ۱۳۶۲ ، بيشتردرآمدشهرداري هامبتني برمنابع دولتي بود، ولي درپي سياست هاي تعديل اقتصادي، سهم پرداخت هاي مالي دولت به شهرداري هاکاهش جدي يافت. رشدسريع جمعيت شهري به همراه واگذاري برخي ازوظايف دولت به شهرداري ها (که انتظارمي رود در آينده وظايف بيشتري نيز به شهرداري ها واگذار شود)، موجب افزايش شديد نيازهاي مالي شهرداري ها شده است. بخشي از اين نيازها را از طريق ماليات هاي محلي، وجوه انتقالي ازدولت مرکزي و ديگر منابع درآمدي شان برآورده مي کنند. اما اين منابع درآمدي نمي توانند تمام نيازهاي سرمايه گذاري و عمراني شهرداري هاراپوشش دهند. از اينرو،جذب سرمايه هاي بخش خصوصي و سرمايه هاي خارجي براي اجراي پروژه هاي شهرداري ها از روش هاي معتبر تامين منابع مالي در حوزه مديريت شهري محسوب مي شود. هم اکنون يکي از رويکردهاي اصلي در حوزه هاي مديريت شهري و روستايي در کشور، کم کردن وابستگي به کمک هاي دولتي و عوارض و حرکت به سمت شناسايي درآمدهاي پايدار و روش ها و ابزارهاي جديد تامين منابع مالي نظير جذب سرمايه گذاران داخلي و خارجي مي باشد يکي از مهم ترين بخش هاي اقتصاد هر کشور، بازار سرمايه است. رشد اقتصادي مي تواند توسعه و رونق بازار سرمايه را سبب شود. از سوي ديگر، رسيدن به رشد و توسعه اقتصادي مطلوب، بدون وجود نهادهاي مالي کارآ و تجهيز مناسب منابع مالي، غيرممکن است. در اين راستا سيستم هاي مالي کارآمد مي توانند از طريق کسب اطلاعات درباره فرصت هاي سرمايه گذاري، تجميع و تجهيز پس اندازها، نظارت بر سرمايه گذاري ها و اعمال حاکميت شرکتي، تسهيل مبادله کالاها و خدمات و توزيع و مديريت ريسک، با کاهش هزينه هاي مبادله و کسب و تحليل اطلاعات، موجب تخصيص بهتر منابع و در نهايت، افزايش رشد اقتصادي شوند. همچنين سيستم هاي مالي کارآمدتر، موانع تامين مالي خارجي را کاهش داده و با تسهيل شرايط دسترسي واحدهاي توليدي و صنعتي به سرمايه هاي خارجي، زمينه گسترش سرمايه گذاري و رشد اقتصادی بيشتر را فراهم مي سازند.